Zatrucia lekami stosowanymi w chorobach serca

Choroby układu krążenia leczy się różnorodnymi medyka­mentami działającymi na serce bezpośrednio, jak i pośrednio – przez inne narządy lub układy.

Przy poszczególnych grupach podano nazwy leków najczę­ściej stosowanych.

Preparaty naparstnicy

O naparstnicy napisano już wcześniej. Rzeczywiście, jeśli za­żyje się jednorazowo nadmierną dawkę – co zdarza się ludziom starszym, mylącym lek lub jego dawkowanie – jest to jedno z po­ważniejszych zatruć. U osób z niewydolnością nerek różnego stopnia dłuższe stosowanie tego leku może doprowadzić do obja­wów zatrucia; podobnie jak zażycie znacznej liczby tabletek przez osobę wcześniej całkowicie zdrową.

Dość szybko pojawiają się nudności, wymioty, biegunka, czasa­mi zaburzenia widzenia barw (widzenie na żółto). Zwalnia się czyn­ność pracy serca, nieraz wyraźnie (co określa się jako bradykardię, a w badaniu elektrokardiograficznym – bloki serca) lub przeciwnie – zwiększa się liczba uderzeń na minutę, praca serca jest niemiaro- wa. Odczuwany jest wówczas niepokój, chorzy skarżą się na kołata­nie, mocniejsze uderzenia w klatce piersiowej. Dłużej trwające za­kłócenia tego typu prowadzić mogą do niewydolności serca.

Najbardziej niebezpieczne są ?bloki” serca polegające na zaha­mowaniu przewodzenia bodźca z przedsionka do komory (bodziec elektryczny, niezbędny do spowodowania skurczu komory, powsta­je w obrębie przedsionka) tak, że w rezultacie zamiast 60 – 80 ude­rzeń na minutę w prawidłowej czynności serca, jest ich poniżej 40 – 30, nawet 20 na minutę. Taka liczba nie wystarcza do zaopatrzenia w tlen poszczególnych narządów i układów, dochodzi do niedotle­nienia mózgu (utraty przytomności), nerek i samego serca. Jest to sytuacja bezpośrednio zagrażająca życiu.

W razie spożycia większej liczby tabletek sprowokowanie sku­tecznych wymiotów – jeżeli wykonano ten zabieg odpowiednio wcześnie – ma niebagatelne znaczenie. Jeśli objawy zatrucia już wy­stąpiły, można podać jedynie węgiel aktywowany. Przy podejrzeniu, że mogło dojść do zatrucia tym lekiem, jedynym rozsądnym postę­powaniem jest jak najszybsze zawiezienie chorego do szpitala na oddział intensywnej opieki, niekoniecznie w ośrodku zatruć.

Przy hospitalizacji mogą być niekiedy niezbędne specjalistycz­ne metody, np. założenie zewnętrznego układu stymulującego serce, hemoperfuzja.

Glikozyd znajduje się również w ziołowych lekach naserco- wych, ale zatrucia są znacznie rzadsze, przebiegają mniej gwał­townie, choć zdarzają się.

Betablokery

Są szeroko stosowane m. in. w nadciśnieniu tętniczym, choro­bie niedokrwiennej serca (potocznie zwanej ?wieńcówką”), w za­kłóceniach rytmu serca, w nadczynności tarczycy. Objawami za­trucia są zawroty głowy, zaburzenia równowagi, obniżenie ciśnie­nia tętniczego, omdlenia, spowolnienie, osłabienie; czasami odczu­wa się zwolnione bicie serca; szczególnie ciężki przebieg mają za­trucia u osób starszych, cierpiących na niewydolność krążenia. Część leków tej grupy ma krótki okres półtrwania, metabolizuje się dość szybko. Dlatego przebieg zatrucia może być burzliwy, ale i krótkotrwały. Jeśli została spożyta kilkakrotna jednorazowa daw­ka betablokera, chory kwalifikuje się do obserwacji szpitalnej.

Pierwsza pomoc w razie zażycia dużej dawki to wymuszenie wymiotów, które może być skuteczne jedynie w bardzo wcze­snym okresie, gdyż leki te wchłaniają się dość szybko z przewodu pokarmowego, mimo że na rynku farmaceutycznym są obecnie preparaty o wydłużonym działaniu (retard, SR) i w tym przypad­ku prowokowanie wymiotów ma sens najwyżej do 2 godzin po połknięciu leku. Wydaje się jednak, że pojawiające się dość wcze­śnie objawy po spożyciu dużej dawki mogą być również przeciw­wskazaniem do podjęcia próby tego zabiegu.

Warto wiedzieć, że u osób chorych na astmę już w dawce lecz­niczej środki te mogą spowodować ogromne duszności.

Leki stosowane w chorobie wieńcowej

Azotany mają wpływ na rozszerzenie naczyń żylnych oraz – w mniejszym stopniu – tętniczych. W dawkach toksycznych, choć nie tylko, znacznie obniżają ciśnienie, przyspieszają czyn­ność serca, powodują omdlenia, przyspieszone bicie serca, uczu­cie niepokoju i dyskomfortu w klatce piersiowej.

Najbardziej znanym lekiem z tej grupy jest nitrogliceryna, sto­sowana podjęzykowo, doraźnie, w celu złagodzenia lub uśmierze­nia bólu wieńcowego. Organizm reaguje na nią szybko, ale krót­kotrwale. Dłuższe działanie mają: Pentaerythritol, Sorbonit, Iso- dinit, Cardonit, Isoket itp.

W zatruciu nitrogliceryną objawy występują już po kilku mi­nutach ze względu na niemal natychmiastowe wchłanianie się przez błony śluzowe. Jakakolwiek pomoc przedlekarska nie ma większego znaczenia. Prowokowanie wymiotów nie jest zalecane, tym bardziej że w stanie omdlenia nie powinno się niczego poda­wać. Pewną poprawę przynosi położenie osoby zatrutej na wznak z uniesionymi do góry nogami. W ten sposób można spowodo­wać napływ krwi do górnej połowy ciała i tym samym zwiększyć rzut serca (ilość krwi wypompowanej z komory serca w czasie jej skurczu) oraz zmniejszyć niedobór tlenu, poprawić ukrwienie mózgu. Nitrogliceryna przestaje działać po około jednej godzi­nie; można spodziewać się wtedy polepszenia stanu chorego. Jed­nak czasami konieczne jest wezwanie pogotowia. Niektóre osoby są wyjątkowo wrażliwe na tę grupę leków i reagują gwałtownie dużym i dłużej trwającym spadkiem ciśnienia.

W zatruciach preparatami o powolnym wchłanianiu, szcze­gólnie większą liczbą tabletek, warto jak najwcześniej sprowoko­wać wymioty i podać węgiel aktywowany.

Uciążliwą, niepożądaną reakcją organizmu przy stosowaniu leków tej grupy są pojawiające się wcześniej bóle głowy. Dolegli­wość ta ustępuje w trakcie leczenia, ale czasami zachodzi ko­nieczność zmiany leku.

Both comments and pings are currently closed.

Comments are closed.